Арван бошиг ба гэм нүгэл · Асуулт 7

Сүрдүүлэг, том хүний тушаалыг дагасан ч хариуцлага бүхэлдээ надад ногдох уу?

Хамгаалалтын нуман хаалга, итгэл даах том хонинуудын дэргэд үлдэж буй хурганы усан будгийн зураг

Асуулт: “Айснаасаа болж татгалзаж чадаагүй атал чи хийсэн болохоор чиний нүгэл гэж хэлэх нь зөв үү?”

Сүмийн хариулт: Хүн эрх чөлөөтэйгээр хүсэж сонгосон үйлдэлдээ хариуцлага хүлээдэг; гэхдээ мэдлэггүй байдал, болгоомжгүй байдал, албадлага, айдас, зуршил, сэтгэл зүйн буюу нийгмийн хүчин зүйл нь эрх чөлөөг хязгаарлаж хариуцлагыг багасгах, бүр үгүйсгэж ч болно. Бодитоор хортой явдал болсон гэдэг ба түүнийг туулсан хүн хэр эрх чөлөөтэйгээр зөвшөөрсөн гэдэг нь ижил асуулт биш. Ялангуяа эрх мэдэлтэй том хүн хүүхдээс нууц, мөнгө, биед хүрэх, хууль бус үйлдлийг албадсан бол эрх мэдэл, албадлагыг ашигласан том хүнд илүү хүнд хариуцлага ногдоно.

Хариуцлага багасаж болно гэсэн сургаал нь хохирлыг байгаагүй болгох, хэрэгтэй хамгаалалтыг хойшлуул гэсэн үг биш. Аюултай үйлдлийг тэр дор нь зогсоож, хохирогчийг аюулгүй байлгаж, албадсан хүний хариуцлагыг шалгах ёстой. Албадлагад өртсөн хүнийг ганцаараа эсэргүүцэж чадаагүй гэж буруутгах, эсвэл зөвхөн наминчилчхаад дуугүй бай гэж хэлж болохгүй. Итгэж болох насанд хүрсэн хүн, орон нутгийн хамгаалах ба хэрэг шалгах байгууллагад мэдэгдэх нь урвалт биш, аюулгүй байдлын төлөөх үйлдэл юм.

Дахин асуувал: “Найзууд минь хэлсэн болохоор хийсэн бол би ямар ч хариуцлагагүй юу?” — Эргэн тойрны дарамт хариуцлагыг багасгаж болох ч үргэлж автоматаар үгүй болгодоггүй. Үнэхээр татгалзаж чадах байсан уу, аюулыг мэдэж байсан уу, ямар үүрэг гүйцэтгэсэн бэ гэдгээ үнэнчээр хараарай. Гэхдээ ийм ялгааг хохирогчийг буруутгах, хохирол учруулсан хүнийг хариуцлагаас мултрахад ашиглаж болохгүй.

Нэг өгүүлбэрээр: “Албадлага, айдас эрх чөлөөг хязгаарлаж хариуцлагыг багасгах, бүр үгүй болгож ч чадна; хохирогчийг бүү буруутга, эхлээд аюулгүй байдлыг хангаж, эрх мэдлээ ашиглан албадсан хүнд хариуцлага тооцоорой.”