Сүмийн сургаал ба эрх мэдэл · Асуулт 9
Галилейг хүртэл хавчсан Сүм шинжлэх ухааныг хүндэлдэг гэж үү?
Асуулт: “Шинжлэх ухаан хөгжих бүрд Сүм саад хийж ирсэн юм биш үү?”
Сүмийн хариулт: Жинхэнэ итгэл ба үнэн зөв шинжлэх ухаан хоорондоо зөрчилдөхгүй гэж Сүм сургадаг. Байгалийн шинжлэх ухаан байгалийн үйл явц, хуулийг өөрийн аргаараа судлах зүй ёсны бие даасан байдалтай. Леметр санваартан, Августинийн дэгийн санваартан Грегор Мендель зэрэг католик итгэлтэй эрдэмтэн шинжлэх ухаанд хувь нэмэр оруулсан. Гэхдээ энэ нь Сүмийн түүхэн шийдвэр бүр зөв байсан гэсэн үг биш.
Зүйрлэл — Хоёр өөр цонх
Микроскоп эсийг, дуран одыг харуулдаг. Хоёулаа үнэний өөр өөр талыг харахад тусална. Харин багажийн зориулалтыг андуурвал буруу харна. Итгэл ба шинжлэх ухаан хоёулаа үнэнийг эрдэг ч асуулт, арга нь өөр.
Энэ зүйрлэл хоёр талын дүгнэлт үргэлж автоматаар нийцнэ гэдгийг нотлохгүй. Асуулт ба аргыг ялгаж, зөрчилтэй мэт санагдвал тайлбар болон нотолгоог дахин шалгах ёстойг харуулна.
Дахин асуувал: “Тэгвэл Галилейн хэрэг яах вэ?” — Сүмийн шүүх Галилейг буруутган дуугүй болгосон нь бодит алдаа байсан бөгөөд Сүм тэр алдааг эргэцүүлж, хүлээн зөвшөөрсөн. Тухайн үеийн шинжлэх ухааны маргаан, Библийн тайлбар, улс төр хоорондоо сүлэлдсэн түүхэн нөхцөл нь шударга бус шийтгэлийг зөв болгохгүй. Эндээс авах сургамж нь шинжлэх ухаанаас айх бус, Библийг шинжлэх ухааны сурах бичиг мэт хэрэглэхгүй, эрх мэдлээр судалгааг дарахгүй байх юм.
Нэг өгүүлбэрээр: “Католик итгэл шинжлэх ухааныг дайсан гэж үздэггүй. Галилейн хэрэг шиг бодит алдаагаа хүлээн зөвшөөрч, итгэл ба шинжлэх ухаан тус тусын аргаар үнэнд үйлчлэх ёстой.”